Sunday, 27th May, 2018
siddhi-binayak-madhyastha-1502267497.gif

मध्यस्थता सम्पादकीय

बाल अधिकारको सवाल

अहिले बालअधिकारको पक्षमा वकालत गर्ने संघसंस्था गाउँगाउँमा छन् ।  बालअधिकारको बारेमा गाउँ गाउँ टोल टोलमा बालअधिकारका विभिन्न पक्षको वारेमा आवज सुनिन र समाजमा यसको चासोमा निकै बृद्धि भएको खवरहरू सुन्न, बुझ्न र देख्न पाउँछौ । जुन सुकै समाज र राष्ट्रको भविष्यका धरोहरका रूपमा रहेका बालबालिकाहरूको अधिकारको बारेमा थोरै भए पनि सरकारी तथा गैर सरकारी संस्थाहरू तथा स्वयं बालबालिका हरूमा जानाकारी लिने मौका पाउनु आफैमा सकारात्मक पक्ष हो । त्यसमा पनि शिक्षक, अभिभावक तथा समुदायहरूमा बालअधिकारका विषयमा गम्भिर हुनलाई नेपालमा बहुदलीय प्रजातन्त्रको पुनरस्थापना पछि बालबालिकाहरूको संरक्षण र विकासको क्षेत्रमा भएको उल्लेखनीय प्रगतिको रूपमा लिन पर्ने हुन्छ । बालअधिकारको वारेमा चेतना अभिवृद्धि हुनुमा सरकारी पक्ष, अभिभावक, नागरिक समाज तथा बालअधिकारसँग कार्यरत संघ संस्थाको महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ ।

सन् १९८९ नोभेम्बर २० मा पारित बालअधिकार महासन्धिलाई सन् १९९० सेप्टेम्बर १४ मा नेपाल सरकारले पनि हस्ताक्षर गरी अनुमोदन गरे पश्चात अझ सशक्त ढङ्गबाट अघि बढ्दै चासो र चर्चाको विन्दु बन्नु, चेतनास्तर क्रमश ः बृद्धि हुनु, बालक्लवहरू गठन हुनु आफैमा सकारात्मक छ तथापी महासन्धिमा उल्लेखित चार बुँदा, बालबचाउ, बालसंरक्षण, बालविकास र बाल सहभागिताको कार्यन्वयनको प्रकृयामा सरकारले २०४८ मा बालबालिका सम्बन्धि ऐन र २०५१ मा बालबालिका सम्बन्धि नियमावली र बालबालिका सम्बन्धी नीति २०६९ मा महासन्धिमा उल्लेखनीय मुख्य चार कुराहरूलाई स्पष्ट रूपमा व्यवस्था गरेको छ । बालबालिकाहरूको बाँच्ने, संरक्षण हुने, व्यक्तित्व विकास गर्ने र सहभागिताको जुन व्यवस्था गरेको छ वास्तवमा नै यिनै कुराहरू नै बालअधिकार हुन् । बालबालिका बाच्न पाउने अधिकार भनेको जन्मसिद्ध अधिकार हो । सम्मानित रूपले घर, परिवार, समाज र राज्यले बालबालिकाहरूको उचित स्याहर, पौष्टिक आहार, आवस, स्वच्छ वातावरण, स्वस्थ्यको रक्षा बालक र आमाको स्वस्थ्य रक्षा गरि सुरक्षित जन्म र जन्म दर्ता जस्ता कुराहरू बाल बचावट भित्र पर्दछन् । 

बालसंरक्षणको अधिकार भित्र कुनै पनि आधारमा बालबालिकाहरू भेदभाव गर्न नपाई शारीरिक र मानसिक शोषणहरू जस्तै यौन शोषण, श्रम शोषण, विभिन्न प्रथाहरूमा लगाउनबाट संरक्षण गर्ने बालविवाह, कुलत दुव्र्यवहार, अपहेलना, उत्पीडन तथा बालबालिकाको हित विपरित हुने जुनसुकै कामबाट पनि बालबालिकालाई संरक्षण गर्नु बालसंरक्षणमा पर्दछन् । बाल बचावट र संरक्षणको अधिकार सँग बालबालिकाहरू शारीरिक र मानसिक विकास जरूरी भएको कुरा महासन्धिले दर्शाएको छ । जस अन्तर्गत निशुल्क र अनिवार्य शिक्षा, मनोरञ्जन, खेल, आराम, विभिन्न बौद्धिक विकासका क्रियाकलाप अर्थात प्रतियोगिताहरूमा भाग लिने माया ममता आदि पाउने कुरा उल्लेख छन् । हाम्रो देश नेपालको सन्दर्भ बाल अधिकार महासन्धिमा उल्लेखित कुराहरूको व्यवहारमा कार्यन्वयन गर्ने दायित्व नेपाल सरकारको हो । यो अभियानमा सरकारी तथा गैरसरकारी संस्था र नागरिक समाजले पनि विभिन्न भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् । बाल अधिकार बाल अधिकारका क्षेत्रमा क्रियाशील सबैको सरोकारको विषय हो । यसर्थ, यसका अभियन्ताहरु बाल अधिकार प्रत्याभूत गराउने काममा लागिपर्नुपर्ने देखिन्छ । 
 

final-boys-and-girls-host-1499435564.gif
missssssssssssssss-1502692855.jpg
ncell1140-1502212343.gif
himalayanbank-august1-1502361136.gif


himal-dental-clinic-1500888499.gif
churiyamai-fashion-link-1502512433.gif
ClubWSP-1499412212.gif
फित्ता बोकेर फिल्डमा उत्रिइन् उपाध्यक्ष राना 
news-pic-1527382285.jpg

मकवानपुर । मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष पार्वती रानाको संयोजकत्वमा विभिन्न योजनाहरु अनुगमन...

ढिलासुस्ती गर्ने निर्माण व्यवसायी पक्राउ पर्न थाले
Padam-Sharma-thekedar_201-1527163181.jpg

मकवानपुर । तोकेको समयमै काम सम्पन्न नगर्ने निर्माण व्यवसायीलाई कारवाही सुरु गरिएको छ । निर्माण जिम्मा लिने तर...

बसबाटै समातिए प्रेमलाल र रत्नबहादुर
Gaja-Pakrau-1527080353.jpg

मकवानपुर । मकवानपुर प्रहरीले लागुऔषध गाँजासहित २ जनालाई पक्राउ गरेको छ । इलाका प्रहरी कार्यालय पशुपतिनगरबाट...

हेटौंडा उपमहानगरका महिला जनप्रतिनिधीलाई नारीशिपको तालिम
nari-ship-news-1-1526835787.JPG

मकवानपुर । हेटौंडा उपमहानगरका गैर दलित महिला जनप्रतिनिधी तथा नगरकार्यपालिका सदस्यका लागि दुई दिने क्षमता विकास...

बन्याे राष्ट्रिय युवा उद्धमी सञ्जाल
sanjal-1526659960.jpg

काठमाडाैँ । युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय र राष्ट्रिय युवा परिषदले विविध विधामा उद्धम गरी स्वराेजगार अभियानमा...

भीमफेदी कारागार सुधार गृहमा परिणत हुदै
news-pic-1526658038.JPG

युरोपियन युनियन को आर्थिक सहयोग तथा Humanity & Inclusion को प्राबिधिक सहयोग मा र नारी सीप सृजना केन्द्रको आयोजनामा संचालन...

मकवानपुरगढीमा बालसंरक्षण समिति गठन अभियान
bal-news-pic-1526035712.jpg

मकवानपुर। मकवानपुरको मकवानपुरगढी गाउँपालिकामा बालसंरक्षण समिति गठन कार्यले तिब्रता पाएको छ । बालकल्याण समाज...

बकैयामा विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धि योजनाको मस्यौदा प्रस्तुतीकरण 
bakaiya-1524971714.jpg

मकवानपुर । मकवानपुरको बकैया गाउँपालिकामा विपद् व्यवस्थापन सम्बन्धि योजनाको मस्यौदाबारे छलफल गरिएको छ । बाल...

उपाध्यक्ष राना दुई विद्यार्थीको अभिभावक
rana-640x913-1524876329.jpg

मकवानपुर भिमफेदी गाउ“पालिकाकी उपाध्यक्ष पार्वती राना लेकाली बसिफाँट माविका दुई बालबालिकाको अभिभावकत्व...

खोलाखर्कमा आगोले बालकको लियो ज्यान 
fire-1524307421.jpg

मकवानपुर । मकवानपुरको कैलाश गाउपालिका–१, खोलाखर्कमा आगलागीमा परी एक जना बालकको मृत्यु भएको छ । शनिबार विहान...