Wednesday, 24th January, 2018
siddhi-binayak-madhyastha-1502267497.gif

मध्यस्थता सम्पादकीय

स्थानीय तह र शैक्षिक विकासको सवाल

स्थानीय तहमा जनप्रतिनिी आएपछि विभिन्न क्षेत्रमा अब कस्तो पद्घती विकास होला भन्ने बहस भइरहेको छ । अब स्थानीय तहमा शिक्षाको विकासका लागि पनि के कसरी काम गर्न सकिन्छ भन्नेमा विभिन्न बहस भइरहेको छ । स्थानीय तहबाट शैक्षिक सेवा प्रवाह गर्न, शैक्षिक गुणस्तर विकास गर्नका लागि नयाँ जन प्रतिनिधीले योजना अघि सारेका पनि छन् । तर उनीहरुले अघि सारे बमोजिम योजना कार्यान्वयन गरिहाल्न भने त्यति सहज छैन । संविधानले नै स्थानीय तहलाई धेरै अधिकार र जिम्मेवारी दिनु, विगतमा स्थानीय तहको नेतृत्व, विज्ञता, दक्षता र क्षमता विकास हुन नपाउनु, हालसम्म सबै अधिकार केन्द्रबाट सञ्चालन हुनु, स्थानीय रुपमा अधिकार र जिम्मेवारी प्रयोगको अनुभव नहुनु जस्ता कुराहरुले निर्वाचित भएका र निकट भविष्यमा निर्वाचित हुने जनप्रतिनिधिहरुलाई संविधानको भावना अनुसार कार्य गर्न, प्रणाली बसाउन पक्कै पनि सहज छैन । लामो समयपछि आएका जन प्रतिनिधीसंग नागरिकका चाहाना धेरै छ, तर ति चाहाना पूरा गर्नका लागि स्रोत साधन भने साह्रै कम छ ।

स्थानीय तहले शिक्षाका सम्बन्धमा गर्नसक्ने विभिन्न कार्यलाई संविधानले अधिकार प्रदान गरिदिएपनि त्यसलाई कार्यान्वयन गर्ने भन्ने कुरा चुनौतीपूर्ण हुन्छ नै ।  संविधानमा उल्लखे शिक्षा सम्बन्धी व्यवस्थालाई कार्यान्वयन गर्ने क्रममा अनेक चुनौती एवम् समस्याहरु आउँनसक्छन् । स्थानीय तहमा कस्तो शिक्षा प्रशासनको संरचना बनाउँने ? कसरी अघि बढ्ने भन्ने विषयमा संविधानले प्रष्ट नभनेकाले जन प्रतिनिधीलाई पनि यसै गरी अघि बढ्ने भन्ने जवाफ छैन ।  स्थानीय तहमा संविधानले एकिकृत संरचना वा विषयगत बैग्लै कार्यालय के हुने भन्नेमा बोलेको छैन । संविधानले एकिकृत हुन पर्दछ भनी प्रष्ट तोकिएको छैन, न त बेग्लै संरचना नै हुनु पर्दछ भनी मार्ग दर्शन नै गरेको छ । त्यसैले कस्तो संरचना निर्माण गर्ने ? संविधानले स्थानीय तहलाई तोकेका शिक्षा सम्वन्धी कामलाई प्रभावकारी पार्न कसरी सकिन्छ भन्नेमा जन प्रतिनिधी जिम्मेवार भएर लागेनन् भने वास्तवमा स्थानीय तहबाट सबै काम हुन्छ, स्थानीय तह पछि त नागरिक अधिकार सम्पन्न भन्ने जस्ता जुन खालका सपना नागरिकमा बाँडिएका थिए ती सबै केबल सपनामै सिमीत हुनसक्छ ।

अधिकार पाएर मात्र हुदैन, प्राप्त भएको अधिकार कसरी सदुपयोग गर्ने भन्ने पक्ष पनि महत्वपूर्ण हो । मकवानपुरको सवालमा कुरा गर्ने हो भने एक उपमहानगर, एक नगर र आठ वटा गाउँपालिका गरी दश स्थानीय तहमा शिक्षाको विकास नगरी हुन्न । चुनावमा जानुपूर्व बाचा गरेका जन प्रतिनिधीले शैक्षिक विकासका लागि आफ्ना चुनावी एजेण्डामा विभिन्न पक्ष समेटेका छन् । गाउँमा शिक्षाको विकास गर्दै गाउँमै रोजगारीको अवस्था सिर्जना गर्ने जस्तो महत्वपूर्ण तथा महत्कांक्षी योजना कार्यान्वयन गर्नका लागि आगामी दिनमा आफ्नो तर्फबाट भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने क्षणमा अहिले जनप्रतिनिधी छन् । गाउँगाउँमा शिक्षाको अवसर प्रदान गरिनेछ भनेर गरिएका बाचा अब कसरी पूरा गर्न सकिन्छ भन्नेमा ध्यान दिनु अहिले जन प्रतिनिधीको मुख्य कार्यभार हो । कतै प्राविधिक शिक्षालय त कतै अन्य शिपमूलक, अङ्ग्रेजी माध्यममा, कतै नमूना लायक शैक्षिक संस्थाका रुपमा विकास गर्ने भनेर योजनाहरु बनाइँरहँदा ती कसरी कार्यान्वयन गर्न सकिन्छ, तिनले भविष्य कस्तो रहन्छ भन्ने कुरामा गम्भीरता पूर्वक ध्यान दिनु आवश्यक छ ।

 

final-boys-and-girls-host-1499435564.gif
missssssssssssssss-1502692855.jpg
ncell1140-1502212343.gif
himalayanbank-august1-1502361136.gif


himal-dental-clinic-1500888499.gif
churiyamai-fashion-link-1502512433.gif
ClubWSP-1499412212.gif
यसरी सम्हालिन् प्रदेश प्रमुख कोइरालाले जिम्मेवारी
anuradha-1516454139.jpg

मकवानपुर । तीन नम्बर प्रदेश प्रमुख अनुराधा कोइरालाले पदभार ग्रहण गरेकी छिन् । प्रदेश प्रमुखका रुपमा उनले...

यी हुन् प्रदेश नम्बर १ बाट एमालेले सिफारिस गरेका उम्मेदवार
uml.png-1516452329.jpg

काठमाडौं । नेकपा एमालेले १ नम्बर प्रदेशबाट राष्ट्रिय सभा निर्वाचनका लागि आफ्नो भागमा परेको ४ सिटका लागि ४० जना...

नौटङ्की प्रदर्शन विरुद्ध लाग्छु : नवराज सिलवाल
nabaraj-silwal-1516338963.jpg

 काठमाडौं । नेकपा एमाले ललितपुरका सांसद तथा पूर्व डिआइजी नवराज शिलवालले पछिल्लो समय नेपाल सरकार तथा प्रहरी...

सरकारले तोकेको प्रदेश प्रमुखर राजधानीमा सहमत हुन सकिन्न : ओली
oli-press-meet-1516264453.jpg

काठमाडौं । थाइल्याण्डमा स्वास्थ्य परीक्षण गरी स्वदेश फर्किएका एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले प्रदेश प्रमुख र...

सरकारलाई माग्नेबुढाको प्रश्नः अब म काठमाडौँ बसौँ कि हटौँडा जाउँ?
kedar-ghimire-1516263647.jpg

हस्यकलाकार केदारप्रसाद घिमिरे ‘माग्नेबुढा’ले आफू काठमाडौँ बस्ने कि हेटौँडा जाने भन्ने बारेमा दोधारमा परेको...

बकैया साँस्कृतिक महोत्सवको तयारी
बकैया-महो-1516256481.jpg

मकवानपुर । पुर्वी मकवानपुरको बकैया गाउँपालिकामा प्रथम  बकैया साँस्कृतिक महोत्सव २०७४ हुने भएको छ । आज...

नेपालमै अत्याधुनिक प्रविधीबाट चित्लाङमा च्याउ खेती
26553534_532896793734374_-1516109388.jpg

मकवानपुर । मकवानपुरको चित्लाङ्मा नेपालमै अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोगबाट सुरु गरिएको गोब्रे च्याउ खेती...

द्रुतमार्गको डीपीआर सेना आफैंले बनाउने
Nepali-sena-1516094728.jpg

काठमाडौं । नेपाली सेना आफैंले काठमाडौं–निजगढ द्रुतमार्गको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) बनाउने आज...

यस्ता छन् हस्तमैथुनका फाइदा
हस्त-1516093392.jpg

मानिसलाई यौनका विषयमा धेरै चासो रहने गर्दछ । आफ्नो यौन चाहाना पूरा गर्नका लागि मानिसले अनेक उपाय सोच्ने गरेको छ ।...

कविता : मुर्ति मान्छे
rr-chaulagain-1516092685.jpg

आर.आर. चौलागाईं मान्छे कहिलेकाहीँ त मूर्ति पनि हुँदो रहेछ । घरमा आगो लाग्छ, हेरिबस्दो रहेछ कागले मुखमा...